[Tổng Hợp] Các Lệnh G Code Trong CNC Đầy Đủ & Chi tiết Nhất 2026

Cập nhật lần cuối 12 Tháng 1, 2026 bởi Nguyễn Minh Triệu

Trong kỷ nguyên công nghiệp 4.0, công ty gia công cơ khí chính xác đóng vai trò xương sống của nền sản xuất toàn cầu. Để vận hành các hệ thống máy CNC (Computer Numerical Control) hiện đại, việc am hiểu các lệnh G code trong CNC là kỹ năng bắt buộc đối với mọi kỹ thuật viên.

Bài viết này được biên soạn bởi đội ngũ kỹ sư tại Công ty TNHH Thương Mại Và Sản Xuất Minh Triệu – đơn vị có hơn 10 năm kinh nghiệm trong giải pháp tự động hóa và gia công CNC tại Hà Nội.

1. G-code là gì? Vai trò của G-code trong vận hành máy CNC

G-code (Geometric Code) là ngôn ngữ lập trình tiêu chuẩn quốc tế giúp con người điều khiển máy CNC. Nó bao gồm một chuỗi các mã lệnh chỉ dẫn máy thực hiện các chuyển động cụ thể như di chuyển dao, cắt gọt theo đường thẳng, đường cong hoặc thực hiện các chu trình phức tạp.

Tại nhà máy của Minh Triệu, việc tối ưu hóa G-code không chỉ giúp đảm bảo độ chính xác đến từng micromet mà còn giúp:

• Giảm thiểu Cycle Time: Tối ưu đường chạy dao giúp tăng năng suất từ 15% đến 20%.
• Bảo vệ công cụ: Tránh các lệnh di chuyển đột ngột gây gãy dao hoặc hỏng phôi.
• Đảm bảo an toàn: Kiểm soát tuyệt đối các giới hạn hành trình của máy.

2. Cấu trúc chuẩn của một dòng lệnh G-code

Một chương trình CNC được cấu thành từ các khối lệnh (Blocks). Một dòng lệnh chuyên nghiệp thường bao gồm:

N... G... X... Y... Z... F... S... T... M...

Ý nghĩa các ký hiệu:

• N (Sequence Number): Số thứ tự dòng lệnh, giúp quản lý và tìm kiếm khi máy gặp sự cố.
• G (Preparatory Function): Lệnh chức năng chuẩn bị cho các chuyển động hình học.
• X, Y, Z: Giá trị tọa độ điểm đích của dao trong không gian 3D.
• F (Feedrate): Tốc độ tiến dao (đơn vị mm/phút hoặc mm/vòng).
• S (Spindle): Tốc độ quay của trục chính (đơn vị vòng/phút – RPM).
• T (Tool): Mã hiệu dụng cụ cắt (mã dao).
• M (Miscellaneous Function): Các lệnh phụ hỗ trợ vận hành máy như bật/tắt nước, thay dao.

3. Bảng tra cứu các mã lệnh G-code phổ biến nhất (Hệ Fanuc & ISO)

3.1. Nhóm lệnh chuyển động (Motion Group)

Mã lệnh	Chức năng	Ứng dụng thực tế tại Minh Triệu
G00	Chạy dao nhanh	Di chuyển dao đến vị trí bắt đầu gia công nhanh nhất có thể (không cắt).
G01	Nội suy đường thẳng	Thực hiện các lát cắt thẳng, vát mép hoặc phay mặt phẳng.
G02	Nội suy cung tròn CW	Cắt cung tròn hoặc hốc tròn cùng chiều kim đồng hồ.
G03	Nội suy cung tròn CCW	Cắt cung tròn hoặc hốc tròn ngược chiều kim đồng hồ.

3.2. Nhóm lệnh bù trừ và Hệ tọa độ

• G54 đến G59: Lựa chọn hệ tọa độ phôi (Work Coordinate System). Thường được thiết lập tại gốc của đồ gá (Jig).
• G41/G42: Bù trừ bán kính dao bên trái hoặc bên phải. Giúp kích thước phôi đạt độ chính xác tuyệt đối sau khi trừ đi bán kính dụng cụ cắt.
• G43: Bù trừ chiều dài dao (Length Compensation). Lệnh này cực kỳ quan trọng để máy nhận diện đúng độ dài của từng loại dao khác nhau, tránh va chạm trục Z.

4. Kinh nghiệm thực chiến giúp tối ưu hóa lập trình CNC

Với tư cách là một công ty gia công cơ khí chính xác uy tín, Minh Triệu chia sẻ 3 bí quyết giúp bản vẽ của bạn trở thành sản phẩm hoàn hảo:

1. Ưu tiên lệnh bù trừ G41/G42: Luôn lập trình theo biên dạng sản phẩm và để máy tự tính toán bù trừ bán kính dao. Điều này giúp bạn dễ dàng điều chỉnh kích thước khi dao bị mòn trong quá trình sản xuất hàng loạt.
2. Kiểm tra G-code qua phần mềm mô phỏng: Sử dụng CIMCO Edit hoặc Mastercam để quét lỗi cú pháp và kiểm tra va chạm trước khi nạp chương trình vào máy thực tế.
3. Kiểm soát tốc độ G00: Khi vận hành chương trình mới, hãy hạ tốc độ chạy nhanh G00 xuống mức 25% để kịp thời xử lý nếu có sai sót về tọa độ hoặc thiết lập dao.

5. Câu hỏi thường gặp (FAQ) về G-code

Hỏi: Tại sao máy CNC báo lỗi khi tôi sử dụng lệnh G02 hoặc G03? Trả lời: Lỗi này thường do sự sai lệch giữa điểm bắt đầu, điểm kết thúc và giá trị bán kính R (hoặc tọa độ tâm I, J, K) không khớp nhau. Bạn nên kiểm tra lại tính toán hình học của cung tròn.

Hỏi: Hệ điều khiển Fanuc và Siemens có dùng chung mã G-code được không? Trả lời: Đa số các mã lệnh cơ bản (G00, G01, G02) đều giống nhau theo chuẩn ISO. Tuy nhiên, các mã chu trình (từ G80 đến G89) và cách khai báo biến số có thể khác biệt đáng kể tùy theo dòng máy và đời máy.

6. Minh Triệu – Chuyên gia gia công cơ khí chính xác theo yêu cầu

Nếu bạn đang tìm kiếm một đối tác có khả năng gia công cơ khí chính xác theo yêu cầu với các bản vẽ kỹ thuật phức tạp, Minh Triệu chính là lựa chọn tin cậy dành cho bạn.

Năng lực cốt lõi của chúng tôi:

• Gia công chi tiết máy tiêu chuẩn quốc tế cho các tập đoàn đa quốc gia.
• Thiết kế và chế tạo đồ gá (Jig), khuôn mẫu có độ tinh xảo và độ bền cao.
• Cung cấp giải pháp tự động hóa tích hợp Robot hiện đại cho các nhà máy thông minh.

Liên hệ ngay để nhận báo giá chi tiết:

CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI VÀ SẢN XUẤT MINH TRIỆU

• Nhà máy: Số 3, lô 5, Khu Công Nghiệp Lai Xá, Kim Chung, Hoài Đức, Hà Nội.
• Văn phòng: 52/346 Thiên Lôi, Vĩnh Niệm, Lê Chân, Hải Phòng.
• Hotline / Whatsapp / Line: +84 886 151 688
• Email: business@minhtrieu.vn

Minh Triệu – Chính xác trong từng chi tiết, bền vững trong mọi giải pháp.