Đồ gá kiểm tra kích thước

Minh Triệu thiết kế và gia công đồ gá kiểm tra kích thước, biên dạng theo yêu cầu riêng của từng chi tiết, dựa trên bản vẽ, chuẩn định vị, dung sai và các vị trí cần kiểm soát. Tùy phương án đo, đồ gá có thể tích hợp dưỡng kiểm, đồng hồ so, đầu dò hoặc thiết bị phù hợp. Doanh nghiệp chỉ cần gửi bản vẽ và tiêu chí kiểm tra để Minh Triều tư vấn cấu hình, đề xuất phương án và báo giá.

Đồ gá kiểm tra kích thước/biên dạng là gì? 

Ở Việt Nam, sản phẩm đồ gá thường được gọi chung là jig. Tuy nhiên, tên gọi chính xác của loại đồ gá chuyên dùng để kiểm tra kích thước, biên dạng là checking fixture. Đây là thiết bị được thiết kế để định vị, giữ ổn định chi tiết và kiểm tra những đặc tính như vị trí lỗ, khoảng cách, độ phẳng, khe hở, kích thước, hình dáng hình học hoặc biên dạng bề mặt theo bản vẽ và dung sai quy định. Tùy yêu cầu, checking fixture có thể sử dụng chốt kiểm, dưỡng Go/No-Go, đồng hồ so hoặc đầu dò để đánh giá kết quả.

Kết quả có thể được thể hiện dưới dạng đạt/không đạt (OK/NG) hoặc giá trị sai lệch cụ thể, tùy phương pháp kiểm tra được lựa chọn.

Đồ gá này không kiểm tra mọi loại sản phẩm. Nó được tối ưu cho chi tiết, dung sai và các điểm kiểm tra đã xác định trước. Vì vậy, trước khi thiết kế hoặc gia công, cần xác định rõ sản phẩm cần kiểm, chuẩn định vị và những đặc tính cần kiểm soát.

Đồ gá kiểm tra kích thước được thiết kế theo hình dạng chi tiết và các đặc tính cần kiểm soát. 

Cấu tạo của đồ gá kiểm tra kích thước/biên dạng 

Tùy sản phẩm và phương pháp kiểm tra, cấu tạo của đồ gá có thể khác nhau. Một đồ gá thường gồm các bộ phận chính sau:

• Đế và thân đồ gá: Là kết cấu nền để lắp các bộ phận định vị, kẹp giữ và kiểm tra. Đế cần đủ cứng vững để hạn chế xê dịch trong quá trình sử dụng.
• Cơ cấu định vị: Gồm chốt, gối tỳ, mặt chuẩn hoặc ổ đặt, giúp đưa chi tiết về đúng vị trí. Cơ cấu này giúp các lần gá đặt được thực hiện theo cùng một chuẩn.
• Cơ cấu kẹp và giữ chi tiết: Giữ sản phẩm ổn định trong khi kiểm tra. Vị trí và lực kẹp cần phù hợp để không làm biến dạng chi tiết hoặc ảnh hưởng đến kết quả đo.
• Cơ cấu kiểm tra kích thước/biên dạng: Có thể gồm chốt kiểm, dưỡng Go/No-Go, căn lá, dưỡng biên dạng, đồng hồ so hoặc đầu dò. Loại cơ cấu được chọn theo đặc tính cần kiểm tra.
• Bộ phận đọc hoặc hiển thị kết quả: Tùy thiết kế, kết quả được đọc qua dưỡng kiểm, đồng hồ so, màn hình số hoặc thiết bị đo rời. Không phải đồ gá nào cũng cần tích hợp màn hình.

Các bộ phận trên đồ gá được bố trí theo chi tiết và phương pháp kiểm tra. 

Nguyên lý vận hành của đồ gá kiểm tra kích thước 

Đồ gá kiểm tra kích thước/biên dạng hoạt động bằng cách đưa chi tiết về một vị trí chuẩn, cố định chi tiết rồi kiểm tra những đặc tính đã được xác định. Trình tự vận hành cần theo hướng dẫn riêng của từng loại đồ gá với sản phẩm của doanh nghiệp.

Quy trình thông thường gồm:

1. Kiểm tra đồ gá và dụng cụ đo: Đảm bảo đồ gá sạch, không hư hỏng và các bộ phận kiểm tra sẵn sàng.
2. Đặt chi tiết vào vị trí tiếp nhận: Đưa sản phẩm lên các mặt tỳ, chốt hoặc ổ đặt theo hướng dẫn.
3. Định vị chi tiết: Kiểm tra sản phẩm đã tiếp xúc đúng các điểm chuẩn.
4. Kẹp cố định chi tiết: Đóng các cơ cấu kẹp theo đúng trình tự.
5. Thực hiện phép kiểm: Dùng chốt kiểm, dưỡng biên dạng, đồng hồ so, đầu dò hoặc thiết bị phù hợp.
6. Đánh giá kết quả: So sánh với giới hạn kỹ thuật để xác định OK/NG hoặc ghi nhận giá trị đo, sai lệch.

Với dưỡng Go/No-Go, kết quả thường cho biết chi tiết đạt hay không đạt theo tiêu chí đã đặt ra. Với đồng hồ so, đầu dò hoặc thiết bị đo số, người vận hành có thể đọc giá trị cụ thể.

Lợi ích khi sử dụng đồ gá kiểm tra kích thước/biên dạng trong sản xuất 

Khi được thiết kế phù hợp với sản phẩm, đồ gá giúp thống nhất cách gá đặt và kiểm tra. Nhờ đó, nhân viên có thể đánh giá chi tiết theo cùng chuẩn và tiêu chí kỹ thuật.

• Giúp kết quả kiểm tra nhất quán hơn: Chốt và mặt chuẩn đưa chi tiết về cùng một vị trí, hạn chế khác biệt do cách thao tác của từng người.
• Hỗ trợ kiểm tra nhanh tại xưởng: Với các phép kiểm đã được thiết kế sẵn, nhân viên có thể đặt chi tiết lên đồ gá và thực hiện thao tác trực tiếp.
• Phát hiện sai lệch sớm: Kiểm tra tại công đoạn phù hợp giúp nhận biết lỗi về kích thước, vị trí hoặc biên dạng trước khi chi tiết chuyển sang bước tiếp theo.
• Hỗ trợ kiểm tra chi tiết phức tạp: Đồ gá giữ sản phẩm ổn định và tạo điều kiện tiếp cận các điểm cần kiểm tra. Với phép đo cần dữ liệu chi tiết hơn, có thể dùng đồ gá cùng máy CMM.
• Thống nhất tiêu chí đánh giá: Các điểm chuẩn và giới hạn chấp nhận được xác định trước, giúp bộ phận sản xuất và QC cùng đánh giá sản phẩm theo một cơ sở.
• Ghi nhận dữ liệu khi có thiết bị đo tích hợp: Nếu dùng đầu dò hoặc bộ hiển thị số, kết quả đo có thể được lưu để theo dõi và lập báo cáo kiểm tra.

Hiệu quả sử dụng còn phụ thuộc vào việc thiết kế đúng yêu cầu, thao tác theo hướng dẫn và duy trì tình trạng phù hợp của đồ gá.

Đồ gá giúp đưa chi tiết về cùng vị trí chuẩn để thực hiện phép kiểm tra lặp lại 

Các loại đồ gá kiểm tra kích thước/biên dạng phổ biến hiện nay 

Đồ gá có thể được phân loại theo cách sử dụng, thiết bị đo đi kèm hoặc công đoạn kiểm tra. Một số loại thường gặp gồm:

• Đồ gá kiểm tra cố định – Stationary checking fixture: Được lắp tại bàn hoặc trạm kiểm tra; chi tiết được đưa đến đồ gá. Loại này phù hợp với các phép kiểm lặp lại trên một chi tiết hoặc nhóm sản phẩm đã xác định.
• Đồ gá kiểm tra áp trực tiếp trên chi tiết – Apply-type checking fixture: Được đặt trực tiếp lên chi tiết hoặc cụm lắp ráp, phù hợp khi sản phẩm lớn hoặc khó di chuyển. Đồ gá có thể kiểm tra một số vị trí hoặc đặc tính cụ thể ngay tại nơi sản phẩm đang được lắp ráp.
• Đồ gá giữ chi tiết cho máy CMM – CMM fixture: Giữ chi tiết ổn định theo chuẩn định vị trong khi máy CMM dùng đầu dò để đo tọa độ hoặc các đặc tính hình học. Đồ gá cần giữ chắc sản phẩm nhưng vẫn để đầu dò tiếp cận các vùng cần đo.
• Nhóm đồ gá chuyên dụng PIMM và CIMM: PIMM (Progressive Inspection Metal Match) thường dùng ở giai đoạn nguyên mẫu để kiểm tra độ lắp khớp giữa các tấm kim loại thân xe. CIMM (Coordinate Metal Match Inspection) kết hợp kiểm tra theo tọa độ và độ lắp khớp, hỗ trợ đánh giá sai lệch hoặc biến dạng của cụm sau khi ghép, hàn. Đây là các dạng chuyên dụng, chủ yếu dùng trong ngành ô tô.

Đồ gá CMM định vị chi tiết trên bàn đá granite, giúp đầu dò máy tiếp cận các điểm cần đo. 

Ứng dụng thực tế của đồ gá kiểm tra kích thước

Đồ gá kiểm tra được dùng ở những công đoạn cần đánh giá kích thước, biên dạng hoặc khả năng lắp khớp của sản phẩm. Cấu hình cụ thể tùy thuộc vào chi tiết và tiêu chí chất lượng cần kiểm soát. Cụ thể:

• Kiểm tra vị trí lỗ, mép, mặt tỳ và biên dạng của chi tiết dập kim loại.
• Kiểm tra tấm thân xe, giá đỡ, bracket và các cụm chi tiết ô tô.
• Đối chiếu khe hở, độ phẳng hoặc độ lắp khớp giữa các chi tiết trước khi lắp ráp.
• Gá giữ chi tiết đúc hoặc sản phẩm có hình dạng phức tạp để đo bằng máy CMM.
• Kiểm tra chi tiết gia công cơ khí theo chuẩn định vị và kích thước quan trọng.
• Kiểm tra đồ gá lớn, kết cấu lắp ráp và vị trí tương quan giữa các bộ phận.

Đồ gá kiểm tra hỗ trợ đánh giá vị trí và biên dạng của tấm thân xe trong quá trình kiểm soát chất lượng

Minh Triệu – Đơn vị gia công đồ gá kiểm tra kích thước/biên dạng chất lượng, giá tốt

Thành lập năm 2018, Công ty TNHH Thương mại và Sản xuất Minh Triệu hoạt động trong lĩnh vực cơ khí chính xác, chế tạo đồ gá – jig, thiết kế máy và giải pháp tự động hóa. Trong đó, đồ gá kiểm tra kích thước, biên dạng được thiết kế và gia công riêng cho từng sản phẩm hoặc công đoạn sản xuất.

Nhà máy của Minh Triệu đặt tại Khu công nghiệp Lai Xá, Kim Chung, Hoài Đức, Hà Nội, có diện tích khoảng 6.600 m². Hệ thống máy móc gồm 14 máy phay CNC, 3 máy tiện CNC, máy cắt laser, máy chấn, máy đột cùng các thiết bị gia công cơ khí khác. Năng lực này hỗ trợ công ty chế tạo các chi tiết của đồ gá như đế, chốt định vị, gối tỳ và cơ cấu kẹp.

Với đồ gá kiểm tra kích thước, biên dạng, phương án thiết kế được xây dựng từ bản vẽ hoặc mẫu, chuẩn định vị, dung sai, vị trí cần kiểm, sản lượng, thời gian chu kỳ và điều kiện lắp đặt. Tùy phép kiểm, cấu hình có thể dùng chốt hoặc dưỡng Go/No-Go, đồng hồ so, đầu dò hay thiết bị đo phù hợp. Mục tiêu là giúp đặt chi tiết theo cùng chuẩn và thực hiện phép kiểm phù hợp với quy trình tại xưởng.

Một số lợi thế nổi bật của Minh Triệu gồm:

• Thiết kế theo đặc tính cần kiểm: Đế gá, mặt chuẩn, chốt định vị, gối tỳ và cơ cấu kẹp được bố trí theo hình dạng chi tiết cùng các điểm kiểm soát, giúp thống nhất cách gá đặt trong những lần kiểm tra.
• Phối hợp từ thiết kế đến hoàn thiện: Các công đoạn thiết kế, gia công CNC, lắp ráp và chạy thử được phối hợp trong quá trình triển khai, hỗ trợ đối chiếu giữa yêu cầu trên bản vẽ và đồ gá thực tế.
• Lựa chọn cấu hình theo phương pháp đo: Đồ gá có thể sử dụng dưỡng hoặc chốt để kiểm tra đạt/không đạt; khi cần giá trị cụ thể, có thể xem xét tích hợp đồng hồ so, đầu dò hoặc thiết bị đo phù hợp.
• Linh hoạt theo dây chuyền sản xuất: Cấu hình được cân nhắc theo sản lượng, thời gian chu kỳ, không gian lắp đặt và thao tác của người vận hành. Với yêu cầu phù hợp, có thể trao đổi thêm về cơ cấu kẹp khí nén, cảm biến hoặc điều khiển.
• Hỗ trợ chạy thử và điều chỉnh: Sau khi chế tạo, đồ gá có thể được lắp ráp, kiểm tra thao tác và điều chỉnh theo phạm vi dự án; kết cấu cũng có thể được xem xét nâng cấp khi sản phẩm hoặc tiêu chí kiểm tra thay đổi.

Giá gia công được tính theo yêu cầu kỹ thuật và cấu hình của từng đồ gá. Các yếu tố ảnh hưởng gồm kích thước, độ phức tạp của chi tiết, dung sai, số điểm cần kiểm, vật liệu, cơ cấu định vị – kẹp, thiết bị đo tích hợp, mức độ tự động hóa và số lượng đặt hàng. Khi có đủ thông tin đầu vào, Minh Triệu có thể đề xuất cấu hình cần thiết và lập báo giá sát hơn với phạm vi sử dụng của doanh nghiệp.

Doanh nghiệp đang cần kiểm tra lặp lại một chi tiết hoặc cụm sản phẩm? Hãy gửi bản vẽ 2D, file 3D hoặc mẫu cùng các yêu cầu kiểm tra để Minh Triệu trao đổi cách gá đặt, phương pháp đánh giá và chi phí dự kiến. Thông tin về dung sai, sản lượng và thời gian chu kỳ sẽ giúp việc tư vấn sát với công đoạn sử dụng hơn.

Công ty TNHH Thương Mại và Sản xuất Minh Triệu

• Hotline: 0886 151 688
• Email: business@minhtrieu.vn
• Văn phòng: 52/346 Thiên Lôi, Vĩnh Niệm, Lê Chân, Hải Phòng
• Nhà máy: Số 3, Lô 5, Khu Công nghiệp Lai Xá, Kim Chung, Hoài Đức, Hà Nội