Tổng hợp các lệnh tiện CNC (G-code & M-code) đầy đủ và chính xác nhất 2026

Cập nhật lần cuối 24 Tháng 2, 2026 bởi Nguyễn Minh Triệu

Trong kỷ nguyên công nghiệp 4.0, việc nắm vững các lệnh tiện CNC không chỉ là yêu cầu cơ bản mà còn là chìa khóa để tối ưu hóa quy trình sản xuất. Một chương trình lập trình chuẩn giúp giảm thiểu sai số, tiết kiệm vật tư và bảo vệ tuổi thọ máy móc.

Bài viết này, các chuyên gia kỹ thuật tại Minh Triệu – một công ty gia công cơ khí chính xác uy tín – sẽ tổng hợp chi tiết bảng mã G-code và M-code chuẩn, giúp bạn dễ dàng tra cứu và ứng dụng vào thực hành.

1. Phân loại các nhóm lệnh trong máy tiện CNC

Để lập trình một cách khoa học, người vận hành cần phân biệt rõ hai nhóm lệnh chính:

• G-code (Geometric Code): Là các lệnh chuẩn bị, quyết định hình học của chi tiết. Nó điều khiển cách dao di chuyển theo các trục tọa độ (X, Z).
• M-code (Miscellaneous Code): Là các lệnh phụ trợ, điều khiển các chức năng bật/tắt của máy như trục chính, nước làm nguội hay thay dao tự động.

2. Bảng các lệnh G-code phổ biến nhất trong tiện CNC

G-code là “ngôn ngữ” giao tiếp trực tiếp giữa người thợ và máy CNC. Dưới đây là những mã lệnh quan trọng nhất được sử dụng tại các xưởng gia công hiện nay.

2.1. Nhóm lệnh di chuyển và cắt gọt cơ bản

Mã lệnh	Ý nghĩa	Ứng dụng thực tế
G00	Chạy dao nhanh	Di chuyển dao đến điểm chờ hoặc rút dao nhanh sau khi cắt.
G01	Nội suy đường thẳng	Lệnh cắt gọt theo đường thẳng với tốc độ tiến dao (F) xác định.
G02	Nội suy cung tròn (CW)	Cắt cung tròn theo chiều kim đồng hồ.
G03	Nội suy cung tròn (CCW)	Cắt cung tròn ngược chiều kim đồng hồ.

2.2. Nhóm lệnh thiết lập đơn vị và hệ tọa độ

• G20 / G21: Lệnh thiết lập đơn vị đo (Inch hoặc Milimet). Tại Việt Nam, G21 là lệnh mặc định phổ biến nhất.
• G28: Lệnh đưa dao về điểm gốc (Home) của máy.
• G54 – G59: Thiết lập hệ tọa độ phôi (Work Offset), giúp máy xác định vị trí của phôi trên mâm cặp.

2.3. Nhóm lệnh bù trừ bán kính mũi dao

Khi gia công các bề mặt vát (Chamfer) hoặc cung tròn (Radius), việc bù dao là bắt buộc để đảm bảo kích thước chính xác:

• G41: Bù bán kính dao bên trái đường biên dạng.
• G42: Bù bán kính dao bên phải đường biên dạng.
• G40: Hủy lệnh bù dao sau khi kết thúc chu trình cắt.

2.4. Các chu trình tiện (Canned Cycles) tối ưu hiệu suất

Sử dụng chu trình giúp rút ngắn hàng trăm dòng code thành vài dòng đơn giản:

• G71 (Longitudinal Roughing): Chu trình tiện thô dọc trục, dùng để phá thô phôi nhanh chóng.
• G72 (Facing Roughing): Chu trình tiện thô mặt đầu.
• G75: Chu trình tiện rãnh và cắt đứt.
• G76: Chu trình tiện ren đa nhát (Thread Cutting), thường dùng để gia công các loại bu lông, trục ren chất lượng cao.

Bạn đang tìm kiếm đối tác có khả năng xử lý các bản vẽ phức tạp? [Liên hệ ngay với Minh Triệu qua Hotline: +84 886 151 688 để được hỗ trợ kỹ thuật!]

3. Danh sách các lệnh M-code (Lệnh phụ trợ) thường dùng

M-code đóng vai trò “quản gia” điều phối các thiết bị ngoại vi của máy tiện CNC.

Mã lệnh	Chức năng	Lưu ý vận hành
M03	Trục chính quay thuận	Dùng cho hầu hết các dao tiện phải thông thường.
M04	Trục chính quay ngược	Thường dùng khi tiện ren trái hoặc sử dụng dao đặc biệt.
M05	Dừng trục chính	Luôn gọi lệnh này trước khi thay dao thủ công.
M08	Bật dung dịch làm nguội	Giúp thoát phôi và giảm nhiệt, bảo vệ lưỡi cắt.
M09	Tắt dung dịch làm nguội	Kết thúc quá trình cắt gọt.
M30	Kết thúc chương trình	Máy dừng, tắt mọi chức năng và đưa con trỏ về đầu chương trình.

4. Kinh nghiệm thực chiến khi sử dụng lệnh tiện CNC 2026

Với nhiều năm kinh nghiệm vận hành nhà máy tại KCN Lai Xá, đội ngũ kỹ sư của Minh Triệu đúc kết 3 lưu ý quan trọng:

1. An toàn là trên hết: Luôn sử dụng lệnh G00 một cách thận trọng. Trước khi chạy dao nhanh, hãy chắc chắn rằng đường đi của dao không va chạm với mâm cặp hoặc chi tiết phôi.
2. Kiểm tra hệ điều khiển: Mã lệnh có thể thay đổi nhẹ tùy theo hệ điều khiển (Fanuc, Mitsubishi, Siemens hay Haas). Hãy đọc kỹ manual của máy trước khi nạp chương trình.
3. Mô phỏng trước khi chạy thật: Luôn sử dụng chức năng “Graph” hoặc “Dry Run” trên máy để kiểm tra biên dạng trước khi cho dao chạm phôi.

5. Minh Triệu – Đối tác gia công cơ khí chính xác tin cậy

Nếu doanh nghiệp của bạn đang cần tìm kiếm dịch vụ gia công cơ khí chính xác theo yêu cầu với độ tỉ mỉ cao, Công ty Minh Triệu chính là lựa chọn hàng đầu tại khu vực phía Bắc.

Tại sao nên chọn dịch vụ tại Minh Triệu?

• Năng lực thiết bị: Sở hữu hệ thống máy tiện CNC đời mới, đa trục, cho phép gia công các chi tiết có độ phức tạp cao với dung sai cực nhỏ.
• Đội ngũ chuyên gia: Kỹ sư giàu kinh nghiệm, am hiểu sâu sắc về các mã lệnh và chiến lược cắt gọt tối ưu cho từng loại vật liệu.
• Giải pháp toàn diện: Không chỉ gia công, chúng tôi còn tư vấn giải pháp tự động hóa giúp nhà máy của bạn nâng cao năng suất và tối ưu chi phí vận hành.
• Vị trí chiến lược: Nhà máy đặt tại KCN Lai Xá (Hà Nội), giúp tối ưu thời gian giao hàng và chi phí vận chuyển.

Kết luận

Hiểu rõ các lệnh tiện CNC là nền tảng vững chắc để đạt được hiệu quả cao trong nghề cơ khí. Hy vọng bảng tổng hợp trên sẽ giúp ích cho bạn trong quá trình học tập và sản xuất thực tế.

Để nhận tư vấn chuyên sâu hoặc báo giá cho các dự án gia công, quý khách vui lòng liên hệ:

CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI VÀ SẢN XUẤT MINH TRIỆU

• Lĩnh vực: Gia công cơ khí chính xác & Giải pháp tự động hóa cho nhà máy.
• Nhà máy: Số 3, lô 5, Khu Công Nghiệp Lai Xá, Kim Chung, Hoài Đức, Hà Nội.
• Văn phòng: 52/346 Thiên Lôi, Vĩnh Niệm, Lê Chân, Hải Phòng.
• Hotline / Whatsapp / Line: + 84 886 151 688
• Email: business@minhtrieu.vn

[NHẬN BÁO GIÁ GIA CÔNG CNC NGAY HÔM NAY – CHẤT LƯỢNG KHẲNG ĐỊNH THƯƠNG HIỆU]