Lỗi Trục Chính Máy CNC: 5+ Dấu Hiệu, Nguyên Nhân Và Cách Khắc Phục Triệt Để

Cập nhật lần cuối 14 Tháng 1, 2026 bởi Nguyễn Minh Triệu

Trong hệ thống gia công cơ khí chính xác, trục chính (Spindle) được ví như “trái tim” của máy CNC. Đây là bộ phận chịu trách nhiệm truyền động trực tiếp đến dao cắt, quyết định đến 90% độ bóng và độ chính xác của chi tiết. Tuy nhiên, do vận hành ở tốc độ cao (từ 10,000 đến 24,000 RPM) liên tục, trục chính rất dễ phát sinh lỗi kỹ thuật.

Bài viết này, Minh Triệu – công ty gia công cơ khí chính xác hàng đầu, sẽ cùng bạn phân tích các lỗi trục chính máy CNC thường gặp, nguyên nhân sâu xa và giải pháp xử lý tối ưu nhất hiện nay.

1. Bảng tra cứu nhanh lỗi trục chính CNC và hướng xử lý

Dấu hiệu	Nguyên nhân tiềm ẩn	Giải pháp đề xuất
Tiếng rít cao, rung mạnh	Vòng bi mòn hoặc thiếu mỡ bôi trơn	Kiểm tra và thay vòng bi chuyên dụng
Nhiệt độ thân trục > 60°C	Lỗi hệ thống máy làm mát (Chiller)	Vệ sinh két nước, kiểm tra bơm làm mát
Sai số kích thước chi tiết	Độ đảo (Runout) quá lớn	Cân bằng động, kiểm tra côn trục chính
Không nhả được dao	Áp suất khí yếu hoặc kẹt chấu kẹp	Kiểm tra hệ thống khí nén và lò xo đĩa

2. 5+ Lỗi trục chính máy CNC phổ biến và cách nhận biết chuyên sâu

Dựa trên kinh nghiệm gia công thực tế tại nhà máy Minh Triệu (xử lý các dòng máy Fanuc, Mitsubishi, Okuma…), dưới đây là những dấu hiệu “cảnh báo” bạn cần lưu ý:

2.1. Trục chính phát ra tiếng ồn và rung động (Vibration)

Đây là lỗi thường gặp nhất. Bạn sẽ nghe thấy tiếng rít cao (do vòng bi thiếu mỡ) hoặc tiếng lạch cạch (do vòng bi đã bị rơ, hỏng rế).

• Thông số kiểm tra: Sử dụng thiết bị đo rung động cầm tay. Nếu biên độ rung vượt ngưỡng cho phép, bề mặt chi tiết sẽ bị gợn sóng (chatter marks).

2.2. Hiện tượng quá nhiệt (Spindle Overheating)

Khi vận hành, nếu nhiệt độ vỏ trục chính tăng đột ngột hoặc máy báo lỗi quá nhiệt (Overheat Alarm).

• Hệ quả: Nhiệt độ cao làm giãn nở trục Z, gây sai số kích thước chi tiết ngay lập tức và làm giảm tuổi thọ của bộ mã hóa (Encoder) phía sau trục chính.

2.3. Độ đảo (Runout) vượt mức cho phép

Khi dùng đồng hồ so (Dial Indicator) đo tại lỗ côn trục chính hoặc trên thanh kiểm tra (Test Bar), kim nhảy quá mức 0.003 mm – 0.005 mm.

• Dấu hiệu: Dao nhanh mòn ở một phía, lỗ khoan bị lệch tâm hoặc bị biến dạng hình elip.

2.4. Trục chính không quay hoặc mất mô-men xoắn

Lệnh M3/M4 được thực hiện nhưng trục không phản hồi hoặc dừng đột ngột khi vào tải cắt.

• Nguyên nhân: Lỗi biến tần (Inverter), hỏng Encoder hoặc đứt dây curoa truyền động (đối với dòng Belt-Drive).

2.5. Lỗi hệ thống nhả dao tự động (ATC/Unclamp Error)

Dao bị kẹt trong trục chính hoặc không thể thực hiện chu trình thay dao. Thường do lò xo đĩa (Belleville washers) bị yếu hoặc hệ thống xylanh đẩy dao gặp sự cố.

3. Nguyên nhân sâu xa: Tại sao trục chính nhanh hỏng?

1. Vòng bi (Bearings): Chiếm 60% các lỗi. Thường do bụi phoi chui vào hoặc sử dụng mỡ bôi trơn không đúng chủng loại cho tốc độ cao.
2. Hệ thống làm mát (Cooling System): Nước làm mát bị đóng cặn làm tắc đường ống dẫn nhiệt bên trong Spindle.
3. Va chạm (Crash): Một lần va chạm mạnh giữa dao và đồ gá (Crash máy) có thể làm biến dạng trục hoặc làm hỏng vòng bi vĩnh viễn.
4. Sử dụng bầu kẹp (Tool Holder) kém chất lượng: Bầu kẹp không đạt chuẩn cân bằng động G2.5 sẽ truyền rung động trực tiếp phá hủy vòng bi trục chính.

4. Quy trình bảo trì “05” bước từ chuyên gia Minh Triệu

Tại Minh Triệu, chúng tôi áp dụng quy trình kiểm soát nghiêm ngặt để duy trì hiệu suất máy cao nhất:

1. Vệ sinh hằng ngày: Sử dụng dụng cụ vệ sinh côn chuyên dụng. Tuyệt đối không dùng khí nén thổi trực tiếp vào khe hở vòng bi.
2. Kiểm tra áp suất khí: Đảm bảo khí nén khô để bảo vệ hệ thống xylanh nhả dao.
3. Bảo trì Chiller: Thay dung dịch làm mát định kỳ từ 6 đến 12 tháng để tránh oxy hóa đường ống.
4. Kiểm tra lực kẹp dao: Sử dụng thiết bị đo lực kéo để đảm bảo dao luôn được giữ chặt.
5. Cân bằng động định kỳ: Phát hiện sớm các rung động tiềm ẩn trước khi chúng phá hủy vòng bi.

5. FAQ – Câu hỏi thường gặp về lỗi trục chính

Câu 1: Tôi có nên tự thay vòng bi trục chính tại xưởng không?

• Trả lời: Không nên. Việc thay vòng bi yêu cầu phòng sạch, thiết bị cân bằng động và kỹ thuật ép vòng bi chuyên dụng. Tự ý thay thế có thể làm hỏng trục chính vĩnh viễn.

Câu 2: Tại sao trục chính của tôi rất nóng dù chỉ chạy ở tốc độ thấp?

• Trả lời: Có thể do vòng bi bị bó cứng hoặc hệ thống làm mát đã ngừng hoạt động. Bạn nên dừng máy ngay lập tức để kiểm tra.

Câu 3: Làm thế nào để giảm rung động khi gia công tốc độ cao?

• Trả lời: Hãy đảm bảo bạn đang sử dụng bầu kẹp dao đạt chuẩn cân bằng động cao (như chuẩn HSK hoặc BT có chỉ số cân bằng G2.5).

6. Minh Triệu – Đối tác giải pháp cơ khí và tự động hóa toàn diện

Công ty TNHH Thương Mại Và Sản Xuất Minh Triệu là chuyên gia trong việc thấu hiểu và tối ưu hóa hệ thống máy móc CNC, mang đến hiệu suất sản xuất tối ưu cho doanh nghiệp.

• Dịch vụ gia công cơ khí chính xác theo yêu cầu: Đảm bảo độ dung sai khắt khe trên mọi vật liệu khó.
• Giải pháp tự động hóa: Thiết kế robot, hệ thống cấp phôi tự động giúp nhà máy vận hành 24/7.
• Hỗ trợ kỹ thuật: Đội ngũ kỹ sư tại Hà Nội và Hải Phòng sẵn sàng tư vấn xử lý mọi lỗi máy móc.

Liên hệ ngay để được tư vấn chuyên sâu:

• Tên đơn vị: Công ty TNHH Thương Mại Và Sản Xuất Minh Triệu
• Hotline/Whatsapp/Line: +84 886 151 688
• Email: business@minhtrieu.vn
• Nhà máy: Số 3, lô 5, KCN Lai Xá, Kim Chung, Hoài Đức, Hà Nội.
• Văn phòng: 52/346 Thiên Lôi, Vĩnh Niệm, Lê Chân, Hải Phòng.

Minh Triệu – Chính xác trong từng chi tiết, bền vững trong mọi giải pháp.