Dầu cắt gọt kim loại là gì? Công dụng và cách lựa chọn tối ưu 2026

Cập nhật lần cuối 27 Tháng 2, 2026 bởi Nguyễn Minh Triệu

Trong lĩnh vực gia công cơ khí chính xác theo yêu cầu, hiệu suất của máy CNC không chỉ phụ thuộc vào lập trình hay dao cụ mà còn chịu tác động cực lớn từ hệ thống bôi trơn. Một trong những thành phần không thể thiếu chính là dầu cắt gọt. Vậy thực chất dầu cắt gọt kim loại là gì, chúng có bao nhiêu loại và làm thế nào để chọn được loại dầu giúp kéo dài tuổi thọ dao cụ gấp 2-3 lần?

Bài viết dưới đây từ góc nhìn của các kỹ sư tại Công ty Minh Triệu sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn toàn diện nhất.

Dầu cắt gọt kim loại là gì?

Dầu cắt gọt kim loại (Metalworking Fluid – MWF) hay thường được gọi với những cái tên dân dã như dầu tưới nguội, nước làm mát máy CNC, dầu gia công kim loại. Đây là loại chất lỏng được sử dụng trong các quá trình gia công như tiện, phay, mài, khoan và cắt gọt kim loại.

Về mặt cấu tạo, dầu cắt gọt là một hỗn hợp phức tạp bao gồm dầu gốc (có thể là dầu khoáng, dầu tổng hợp hoặc thực vật) kết hợp với các hệ phụ gia đặc dụng như:

• Phụ gia bôi trơn và cực áp (EP) để chịu tải cao.
• Phụ gia chống gỉ sét bảo vệ bề mặt chi tiết.
• Phụ gia kháng khuẩn nhằm ngăn chặn mùi hôi trong quá trình sử dụng lâu dài.
• Chất nhũ hóa (đối với dòng dầu pha nước).

Vai trò “xương sống” của dầu cắt gọt trong xưởng cơ khí

Nếu ví dao cụ là “vũ khí” thì dầu cắt gọt chính là “áo giáp” bảo vệ. Tại nhà máy của Minh Triệu, chúng tôi đúc kết được 4 công dụng quan trọng nhất:

1. Khả năng làm mát (Cooling)

Khi lưỡi cắt tiếp xúc với bề mặt kim loại ở tốc độ cao, nhiệt độ tại vùng cắt có thể lên tới hàng nghìn độ C. Dầu cắt gọt giúp hấp thụ và triệt tiêu nhiệt lượng này nhanh chóng, ngăn chặn tình trạng cháy dao hoặc biến dạng nhiệt cho chi tiết gia công.

2. Khả năng bôi trơn (Lubrication)

Dầu tạo ra một màng mỏng ngăn cách giữa dao và phôi, giảm ma sát tối đa. Điều này giúp bề mặt sản phẩm sau gia công đạt độ bóng cao, giảm tình trạng lẹo dao (BUE) thường gặp khi gia công các vật liệu dẻo như nhôm.

3. Khả năng làm sạch và rửa trôi (Flushing)

Trong quá trình cắt, các mạt sắt (phoi) sinh ra rất nhiều. Áp lực từ dòng dầu cắt gọt sẽ cuốn trôi phoi ra khỏi vùng gia công, giúp quá trình cắt diễn ra liên tục, không bị kẹt hay làm trầy xước bề mặt chi tiết.

4. Chống ăn mòn và gỉ sét

Sau khi gia công, một lớp màng dầu mỏng sẽ bám lại trên bề mặt kim loại, đóng vai trò như lớp màng bảo vệ, ngăn chặn sự oxy hóa từ độ ẩm không khí trước khi chi tiết được chuyển sang công đoạn kế tiếp.

Phân loại dầu cắt gọt phổ biến trên thị trường

Tùy vào đặc tính kỹ thuật và yêu cầu gia công, người ta chia dầu cắt gọt thành hai nhóm chính:

Dầu cắt gọt không pha nước (Neat Cutting Oils)

Đây là loại dầu được sử dụng trực tiếp mà không cần pha thêm nước.

• Ưu điểm: Khả năng bôi trơn cực cao, chịu tải nặng tốt.
• Ứng dụng: Thường dùng cho các nguyên công tốc độ chậm nhưng yêu cầu độ chính xác và độ bóng bề mặt cực cao, hoặc các quy trình gia công vật liệu siêu cứng.

Dầu cắt gọt pha nước (Water Soluble Oils)

Loại dầu này khi pha với nước theo tỷ lệ nhất định (thường từ 3% – 10%) sẽ tạo thành nhũ tương.

• Dạng nhũ trắng (Milky): Hàm lượng dầu khoáng cao, bôi trơn tốt.
• Dạng bán tổng hợp (Semi-synthetic): Nhũ tương trong hoặc hơi mờ, làm mát tốt và độ bền dầu cao hơn.
• Dạng tổng hợp (Synthetic): Hoàn toàn không chứa dầu khoáng, khả năng làm mát xuất sắc, thường dùng cho nguyên công mài.

Kinh nghiệm lựa chọn dầu cắt gọt tối ưu cho nhà máy

Việc chọn sai dầu cắt gọt có thể dẫn đến hệ lụy nghiêm trọng: dao nhanh mòn, bề mặt phôi bị ố, dầu có mùi thối sau 1 tuần hoặc thậm chí gây dị ứng da cho thợ máy. Dưới đây là bộ tiêu chuẩn mà Minh Triệu áp dụng:

1. Theo vật liệu gia công: * Gia công Nhôm: Cần loại dầu có tính năng bôi trơn tốt, không làm ố bề mặt nhôm.
   • Gia công Inox/Thép hợp kim: Cần dầu có phụ gia cực áp (EP) cao để xử lý độ cứng của vật liệu.
2. Theo tốc độ gia công: Gia công tốc độ cao (High-speed machining) ưu tiên dầu pha nước để làm mát nhanh. Gia công tốc độ thấp, tải nặng ưu tiên dầu không pha.
3. Kiểm soát nguồn nước: Nếu dùng dầu pha nước, bạn cần lưu ý độ cứng của nước tại địa phương. Nước quá cứng sẽ làm phá vỡ nhũ tương, gây tách dầu.

Bảo quản dầu cắt gọt: Bí quyết để không còn “mùi hôi” trong xưởng

Nhiều nhà máy gặp tình trạng dầu cắt gọt bốc mùi khó chịu. Để khắc phục, bạn cần tuân thủ:

• Kiểm soát nồng độ: Sử dụng khúc xạ kế (Refractometer) để kiểm tra nồng độ dầu hàng ngày.
• Kiểm soát độ pH: Luôn giữ pH ở mức 8.5 – 9.5 để ngăn chặn vi khuẩn phát triển.
• Vớt dầu tràn: Dầu rò rỉ từ hệ thống thủy lực nổi lên bề mặt bể dầu cắt gọt sẽ ngăn cản oxy, tạo điều kiện cho vi khuẩn yếm khí gây mùi. Hãy sử dụng thiết bị vớt dầu chuyên dụng.

Minh Triệu – Giải pháp cơ khí chính xác và tự động hóa toàn diện

Hiểu rõ bản chất của từng loại vật tư phụ trợ như dầu cắt gọt là cách Minh Triệu duy trì chất lượng vượt trội trong từng sản phẩm. Chúng tôi tự hào là công ty gia công cơ khí chính xác uy tín, không chỉ cung cấp dịch vụ sản xuất mà còn là đối tác tư vấn giải pháp tự động hóa giúp các nhà máy tối ưu hóa chi phí vận hành.

Với hệ thống máy móc hiện đại và đội ngũ kỹ thuật giàu kinh nghiệm, Minh Triệu cam kết mang đến những giải pháp gia công cơ khí chính xác theo yêu cầu thông minh, bền vững và hiệu quả nhất cho quý khách hàng.

BẠN ĐANG GẶP VẤN ĐỀ VỀ CHẤT LƯỢNG GIA CÔNG HOẶC CẦN TỐI ƯU QUY TRÌNH NHÀ MÁY?

Đừng ngần ngại liên hệ với đội ngũ chuyên gia của Minh Triệu để được tư vấn kỹ thuật chuyên sâu và nhận báo giá các giải pháp cơ khí, tự động hóa tối ưu nhất.

• Hotline/Whatsapp/Line: + 84 886 151 688
• Email: business@minhtrieu.vn
• Nhà máy: Số 3, lô 5, Khu Công Nghiệp Lai Xá, Kim Chung, Hoài Đức, Hà Nội.
• Văn phòng: 52/346 Thiên Lôi, Vĩnh Niệm, Lê Chân, Hải Phòng.

Minh Triệu – Đồng hành cùng sự phát triển bền vững của nền công nghiệp Việt Nam.